Türk İşaret Dili



Topluma duyarlı ve farkındalıkları yüksek çocuklar yetiştirmek için, ‘’İşaret Dili’’çalışmaları ile engelli dostlarımızın farkına varıyor ve onları anlıyoruz.

Peki  Nedir  İŞARET DİLİ?

İşitme engelli bireylerin kullandığı diller olup tıpkı konuşulan diller gibi doğal dillerdir. İşaret dili evrensel değildir ve her işitme engelli toplumunun kendine ait bir işaret dili vardır. Türkiye’ de Türk İşaret Dili kullanılmaktadır. Konuşma dilleri aynı olan toplumların işaret dilleri farklı olabilir. Örneğin, İngiltere, Amerika veya Avustralya’da İngilizce konuşulmasına rağmen bu ülkelerdeki işitme engelli bireylerin kullandığı işaret dilleri farklıdır.

Duyan çocukların, ikinci bir dil olarak işaret dili öğrenirken elde edeceği yararlar üzerine birçok çalışma yapılmıştır.

DUYAN ÇOCUKLAR İÇİN İŞARET DİLİ ÖĞRENMEK FAYDALI MIDIR?

Dil gelişimi, Bilişsel gelişim, Duygusal Ve Sosyal Gelişimleri üzerinde birçok olumlu etkileri olduğu bilimsel olarak ispatlanmıştır.  Ve yapılan bir çalışmada duyan ve işaret dili bilen çocuklarla kelime testi verilmiş ve sadece konuşma dili öğrenen çocuklardan daha yüksek sonuçlar aldıkları gözlemlenmiştir.  Sonuç olarak, işaret dili öğrenmenin farklı alanlardaki etkileri üzerine yoğunlaşmıştır.
• Dil gelişimi üzerindeki etkiler
• Bilişsel gelişim üzerindeki etkiler
• Duygusal ve sosyal gelişim üzerindeki etkiler.

İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLAR İŞARET DİLİNİ NASIL ÖĞRENİR?
İşaret dillerinin çocuklar tarafından edinimi konuşma dillerinin edinimine benzemektedir. Doğuştan itibaren işaret dili öğrenen işitme engelli çocuklar bu dili tıpkı doğuştan itibaren bir konuşma dili öğrenen çocuklar gibi öğrenir .  Ancak, sözel işitsel olan konuşma dilleri ile karşılaştırıldığında, işaret dilleri görsel uzamsal özellikler taşımaktadır. Birçok araştırmacı, söz konusu bu farklılığı inceleyerek, bunun beraberinde getirdiği – özellikle zihinsel düzeydeki – etkileri araştırmıştır.
Amerikan İşaret Dili (American Sign Language – ASL) öğrenen doğuştan işitme engelli olan çocuklarla yapılan bir araştırmada, bu çocukların görsel-uzamsal kavramaları, konuşma dili öğrenen duyan çocuklarla karşılaştırılmıştır. Bir dizi test sonucunda, işaret dili öğrenen işitme engelli çocukların uzamsal kurgulama ve organizasyon ile yüz tanıma becerilerinde duyan çocuklardan daha ileride olduğu görülmüştür. Daha sonra, Parasnis, Samar, Bettger, ve Sathe (1996) tarafından yapılan benzer bir çalışmada bu sefer duyan çocuklar ile işaret dili bilmeyen işitme engelli çocuklar karşılaştırılmış ve iki grup arasında bir fark görülmemiştir. Bu durum, görsel-uzamsal yeteneklerin gelişmesinin işitme engelliliği ile ilgili olmadığını, aksine görsel-uzamsal nitelikte olan bir işaret dili öğrenmenin sonucunda ortaya çıktığını desteklemektedir.
İşaret dili öğrenmenin beraberinde getirdiği etkilerden bir tanesi de işitme engelli anne babaya sahip duyan çocuklardan gelmektedir. Bu çocuklar, doğdukları andan itibaren çevrelerinden bir konuşma dili öğrenirlerken anne babalarından bir işaret dili bilgisi almaktadırlar. Daniels (1993) tarafından yapılan bir çalışmada bu çocuklarla kelime testi verilmiş ve sadece konuşma dili öğrenen çocuklardan daha yüksek sonuçlar aldıkları gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, işaret dili bilgisinin konuşma dili becerilerinin edinilmesine olumlu katkı sağladığı ortaya konuşmuştur.

İŞARET DİLİ ÖĞRENEN DUYAN BİR ÇOCUĞUN KONUŞMASI GERİLER Mİ?
Bu konuyla ilgili olarak araştırmacılar Linda Acredolo ve Susan Goodwyn (1993) bir çalışma yapmışlar ve 32 duyan aileye işaret dili eğitimi vererek 11 aylıktan itibaren duyan çocuklarıyla işaret kullanmalarını istemişlerdir. Bu çocuklar 2 yaşına geldiklerinde, anne babası tarafından işaret kullanılmayan çocuklarla karşılaştırılmışlar ve işaret yapılan gruptaki çocukların konuşma dilinde daha çok kelime bilgisine sahip oldukları gözlemlenmiştir.